De energietransitie leunt zwaar op groene waterstof maar een succesvolle opschaling naar industrieel niveau kan alleen slagen als veiligheid diep verweven zit in elk aspect van ontwerp en productie. Dat stelt het Institute for Sustainable Process Technology (ISPT) glashelder in het nieuwe rapport ‘Enabling Safe Green Hydrogen Production on Industrial Scale’. Waterstofveiligheid vormt een van de thema’s tijdens Rotterdam Processing Week 2025 in de beurszone Energy in Processing | Powered by ISPT.
Veiligheid energietransitie
Volgens ISPT begint veiligheid al ver voor de eerste steen gelegd wordt. Het onderscheidt in zijn rapport vier belangrijke risicocategorieën bij elektrolyse-installaties.
– Ontwerpfouten door drukverschillen en ongelijke vloeistofstromen.
– Fabricage- of onderhoudsproblemen van membranen.
– Veroudering van kritieke componenten zoals cellen en stacks.
– Processtoringen in meet- en regelapparatuur.
“Veiligheid mag nooit een sluitpost zijn”, benadrukt Dr. ir. Andreas ten Cate, programmadirecteur bij ISPT. “Het moet integraal verankerd zijn in de engineering en bedrijfsvoering, ondersteund door methoden zoals HAZOP, LOPA en plant-specifieke veiligheidsstrategieën.”
Uitdaging van explosieve gasmengsels
Het onderzoek stipt aan dat explosieve gasmengsels zich in sommige gevallen sneller vormen dan standaard gasanalysatoren kunnen detecteren. Als voorbeeld noemt het plotselinge membraanbeschadiging veroorzaakt door drukpieken of slijtage. ISPT adviseert daarom dringend te investeren in snelle detectietechnologieën. Die liggen overigens nog op de tekentafel. Ook slimme positionering van sensoren direct nabij de elektrolyse-stack vormt een oplossing. En het vanaf het begin risico’s intrinsiek minimalisen bij explosieveilige ontwerpen.
Nieuwe normen
Het ISPT-rapport vormt ook de basis voor nieuwe normeringen en richtlijnen:
– De ontwikkeling van de Nederlandse Technische Afspraak (NTA) 8221, in samenwerking met NEN.
– Belangrijke input voor de nationale richtlijn PGS 40.
– Aanpassing van internationale standaarden zoals ISO 22734 en IEC 60079-10 voor toekomstbestendigheid.
Het rapport maakt duidelijk waarom huidige normen, zoals NPR 7910-1 gericht op zwaardere koolwaterstoffen tekort schieten. Waterstof, met zijn lage dichtheid, stijgt namelijk nauwelijks op bij lekkages onder druk en hoopt zich snel op in constructies.
Daaruit rollen aanbevelingen als IEC 60079-10-1 te hanteren voor gevarenzone-indelingen, ventilatie op maat te ontwerpen, en aandacht te besteden aan dakconstructies, kasten en wandontwerpen vanwege hun sterke invloed op gasophoping.
Duurzame groei
Tijdens Rotterdam Processing Week 2025 onderstreept ISPT met dit rapport nogmaals het belang van veiligheid binnen de energietransitie. In de thematische zone Energy in Processing gaat het de discussie aan. Daar toont het ook het belang van innovatie en samenwerking rondom technologische en maatschappelijke uitdagingen.
“Wie serieus werk maakt van groene waterstof, investeert vanaf dag een in veiligheid“, aldus Ten Cate. “Alleen zo bouwen we vertrouwen op bij ontwerpers, toezichthouders en het brede publiek.”
