Hoe verduurzamen we de agro-voedingsketen, van landbouwer tot eindverwerker, zonder de economische realiteit uit het oog te verliezen? Die vraag stond centraal in ons gesprek met Peter de Jong, programmadirecteur bij ISPT en nauw betrokken bij het programma Fascinating. In aanloop naar Rotterdam Processing Week deelt hij hoe samenwerking, technologie en marktdenken samenkomen in een vernieuwende aanpak.
Samenwerking industrie en kennisinstellingen
“ISPT brengt bedrijven en kennisinstellingen bij elkaar om samen energiezuinige oplossingen te ontwikkelen voor de procesindustrie”, legt De Jong uit. Inmiddels sloten ruim 150 partijen zich aan. “We delen risico’s en benutten subsidieregelingen om technologische innovaties mogelijk te maken die voor afzonderlijke bedrijven te kostbaar of te risicovol zijn. Zelfs concurrenten schuiven bij ons aan tafel. Dat zie je nergens anders.”
Fascinating
Met het programma Fascinating bouwt ISPT verder op die samenwerkingsstructuur. Groningen fungeert als proeftuin. De Jong vervolgt: “We kozen die regio bewust omdat je daar alles vindt: akkerbouw, veehouderij, agrofoodbedrijven en financiering uit aardgasbaten.”
Fascinating richt zich op circulaire landbouw en de eiwittransitie. “We brengen boeren, verwerkers en retailers samen. Iedereen in de keten moet meeprofiteren. Alleen zo ontstaat er vertrouwen en draagvlak.”
Slimme technologie
Een van de belangrijkste initiatieven binnen Fascinating betreft de bouw van een eiwitfabriek in Groningen. Daar staan veldbonen centraal. “Plantaardige eiwitten vereisen een andere benadering dan dierlijke. Ze beschikken over een hogere viscositeit, veroorzaken meer drukval en zijn gevoeliger voor vervuiling”, vertelt De Jong. “Je moet ze bovendien mild verwerken om de functionele eigenschappen te behouden.”
Daarom zet ISPT in op membraanscheiding en andere zachte scheidingstechnieken. Tegelijkertijd rekent het team aan schaalbaarheid en rendabiliteit. “Om een levensvatbaar businessmodel te realiseren, moet je minstens vijf kiloton droog eiwit per jaar produceren.”
Van experiment naar marktintroductie
Via het Fascinating Living Lab werken coöperaties zoals AVB en Cosun samen met NIZO en verschillende hogescholen. Studenten ontwikkelen daar bijvoorbeeld yoghurt op basis van veldbooneiwit als alternatief voor melkeiwit. “Binnen zes maanden weten we of een product technisch én qua smaak werkt”, aldus De Jong. “Dat versnelt de route van idee naar markt.”
Maar succes draait niet alleen om techniek. “We moeten zorgen dat plantaardige producten lekker, gezond en betaalbaar zijn. Alleen dan maken we de sprong van vijf procent niche naar 60 procent plantaardige eiwitten in 2030.”
Energie-efficiëntie centraal
Tijdens Rotterdam Processing Week presenteert ISPT het programma Energy in Processing. Hier ligt de focus op energie-efficiëntie binnen productieprocessen. “De voedingsindustrie leert veel van de petrochemie”, weet De Jong. “Denk aan advanced process control. Je stuurt niet alleen op temperatuur of druk maar op het eindproduct zelf.”
Volgens hem speelt procestechnologie een sleutelrol in de voedseltransitie. “Je kunt consumenten niet dwingen. Als producten niet lekker zijn of niet goed functioneren, kiezen ze iets anders. Je moet ze overtuigen met technologie die werkt.”
Rotterdam Processing Week 2025
Op 1 en 2 oktober 2025 komt de volledige procesindustrie samen in Rotterdam Ahoy tijdens Rotterdam Processing Week. Drie gespecialiseerde vakbeurzen vormen samen een krachtig platform: Pumps & Valves waar alles draait om industriële gas- en vloeistoftechnologie; Solids met de nieuwste technologieën voor bulkverwerking en procesoptimalisatie en M+R, hét domein voor procesautomatisering, meet- en regeltechniek. Bezoekers ontdekken hier hoe technologie, duurzaamheid en efficiëntie samenkomen in de fabriek van morgen.
Met Fascinating toont ISPT dat grootschalige verduurzaming haalbaar is, zolang technologie, samenwerking en maatschappelijke acceptatie elkaar versterken. “We beschikken over de kennis, het netwerk en de wil om impact te maken,” besluit De Jong. “Nu is het tijd om te laten zien hoe duurzame landbouw en verwerking eruitzien. Niet alleen hier, maar wereldwijd.”
Het hele interview afluisteren kan hier.
