Tijdens een opfriscursus van Energik bij Spirax-Sarco in Zwijnaarde kwamen zowel klassieke thema’s als nieuwe trends bij stoom aan bod. Van efficiënt energiegebruik en digitale monitoring tot AI en energieflexibiliteit.
Stoomgebruik
Jozef De Borger van Energik constateert stijgende investerings- en operationele kosten door de steeds strengere veiligheids- en milieueisen bij stoomgebruik. “Zowel vanuit economisch als milieutechnisch standpunt is een optimale energie-efficiëntie van essentieel belang. Energie vormt immers een belangrijke kostenpost, zeker met de huidige energieprijzen. Het belang van efficiënt energiegebruik zal in de toekomst alleen maar toenemen.”
Davy Van Paemel van Spirax-Sarco gaf een live-demonstratie over het digitaal monitoren van stoominstallaties. Van fysieke sensoren tot realtime data-analyse. “Dit gebeurt niet louter om data te verzamelen en vervolgens te gebruiken voor energiedoelstellingen maar dient voornamelijk voor trouble shooting.”
Energieflexibiliteit
Een van de gastsprekers bij de cursus, Jens Baetens van Entras besprak het thema ‘Energieflexibiliteit in de industrie’. Hij lichtte toe hoe flexibiliteit in energie en stoomopwekking vandaag wordt ingezet en welke techno-economische voordelen dit kan opleveren.
Baetens benadrukte het steeds dynamischer worden van de energiemarkten. Prijzen evolueren van uurtarieven naar kwartiertarieven. Dit vraagt om industriële systemen die snel kunnen inspelen op veranderende marktsignalen. Installaties als warmtekrachtkoppelingen (WKK’s) die warmte, warm water of stoom produceren, moeten flexibeler kunnen op- en afschakelen.
Hij gaf als voorbeeld een project bij Puratos, waar Entras een klassieke baseload-WKK omvormde tot een flexibelere installatie. Deze aanpak bleek niet alleen economisch voordeliger maar ook ecologisch efficiënter. Met een merkbare CO₂-reductie als resultaat.
Tot slot wees Baetens op de opkomst van nieuwe technologieën, zoals de thermische batterij. Die kan warmte opslaan en later opnieuw vrijgeven. Zulke oplossingen bieden volgens hem grote kansen voor de elektrificatie en decarbonisatie van de industrie. Je kunt productieprocessen duurzamer maken en beter afstemmen op het wisselende energieaanbod.
Meet- en regeltechniek
Jacques Renaux van Endress+Hauser benadrukte dat stoommeting complex is maar dat het met de juiste aanpak betrouwbaar kan gebeuren. Naast het juiste meetinstrument en de juiste technologie speelt correcte berekening van de parameters een belangrijke rol.
Als voorbeeld noemde hij een bierproducent die dacht met metingen over de optimale stoomkwaliteit te beschikken maar dat bleek in de praktijk toch even anders te liggen. Volgens Renaux toont dit aan hoe belangrijk het is om parameters en kwaliteit continu onder controle te houden.
Geavanceerde technologieën als ultrasone meetmethoden leveren betrouwbare resultaten mits correct toegepast. Toch blijft het monitoren en meten van zowel hoeveelheid als kwaliteit van stoom een uitdaging in de industrie. Maar een nauwkeurige debietmeting en het opvolgen van kwaliteitsindicatoren noemt Renaux cruciaal.
Het hele artikel vind je in PompNL nr. 3 2026 op pagina 14 en 15.
