De verhogingen die de Amerikaanse president Trump aankondigde en gedeeltelijk ook weer terugdraaide, zorgen voor onzekere tijden. Constateerde Albert Jan Swart, sectoreconoom industrie bij ABN Amro begin juni nog dalende orders en onzekerheid, half juni toont hij zich in tegenstelling tot over de bouw niet optimistischer voor de industrie.
Industriële turbulentie
De invoerheffingen raken onder andere de auto-industrie, de staalindustrie en de machinebouw. Trumps handelsoorlog leidt daardoor tot een lagere groeiverwachting voor de industrie. Eerder verwachtte ABN AMRO voor 2025 nog een groei van vier procent van de Nederlandse industrie. Inmiddels daalde die verwachting naar een procent groei. In 2026 kan de groei aantrekken naar drie procent, onder andere dankzij de aantrekkende bouwproductie en forse investeringen in defensie.
Hoewel Trump ook in zijn eerste termijn invoerheffingen oplegde en hij tijdens zijn campagne in 2024 herhaaldelijk nieuwe heffingen aankondigde, gaan de reikwijdte en hoogte van Trumps nieuwe heffingen alle perken te buiten. Weliswaar kenden de Verenigde Staten (VS) een kleine eeuw geleden vergelijkbare invoerheffingen maar toen waren verschillende economieën veel minder met elkaar verweven. En inmiddels groeide ook de ontrust in het Midden Oosten natuurlijk.
Aantrekkende bouwproductie
ABN AMRO verwacht dat de bouw in 2025 groeit met 1,0 procent en in 2026 met 2,5 procent. Op langere termijn speelt vooral het Nederlandse beleid een rol. Denk aan stikstof en investeringen in infrastructuur want de bouwsector draait voornamelijk om binnenlandse vraag. De val van het kabinet-Schoof lijkt vooralsnog positief uit te pakken voor de bouwsector. Ten eerste gaat de bevriezing van sociale huren op de schop. Ten tweede boekte het kabinet-Schoof geen vooruitgang wat betreft de stikstofproblematiek. Ondanks het instellen van een werkgroep met twaalf bewindspersonen.
Waar de bouwproductie in 2024 onder invloed van de energiecrisis met 2,8 procent daalde, verbeterde inmiddels de vraag naar nieuwbouwwoningen. In 2024 werd voor ruim 67.000 woningen een nieuwbouwvergunning afgegeven. Een stijging van 21 procent ten opzichte van 2023. Dit zal naar verwachting leiden tot een herstel van de nieuwbouw in 2025 en vooral in 2026. Een geleidelijke daling van de inflatie sinds 2023 in combinatie met gestegen consumenten inkomens zorgden voor koopkrachtherstel, vooral in 2024. De stijging van de inkomens leidt ertoe dat meer consumenten de financiering van een nieuwbouwwoning rond krijgen.
Lagere investeringen door onzekerheid
Dan nog even terug naar de industrie. Van de totale uitvoerwaarde van Nederlandse producten gaat gewoonlijk acht procent naar de VS. Wat betreft uitvoerwaarde voeren vooral chemische en farmaceutische producten (elk twee miljard euro) en vooral machines en elektronica (10 miljard euro) de boventoon. De afgelopen jaren ging 15 tot 20 procent van de Nederlandse machines voor de voedselverwerkende industrie naar de VS. Ook machines voor de chipindustrie, zoals van het Nederlandse ASML, gaan voor een deel naar de VS. Inmiddels investeren ze daar fors in chipfabrieken om hun afhankelijkheid van Azië te verkleinen.
De hogere kwaliteit van de Nederlandse machines zorgt voor hogere productiviteit dus voorlopig betalen Amerikaanse afnemers de invoerheffing op Nederlandse machines wel. Zorgwekkender noemt Swart de onzekerheid die Trumps handelsoorlog veroorzaakt, die waarschijnlijk zal leiden tot lagere investeringen. Uit gesprekken met machinebouwers blijkt dat ze geen annuleringen zien van eerder geplaatste bestellingen maar Amerikaanse klanten plaatsen sinds april minder nieuwe orders.
2026
Naar verwachting kan de Nederlandse industrie vanaf 2026 sneller groeien, onder andere dankzij herstel van de bouw, herstel van de chipmarkt en de verwachte herbewapening van Europa. Nederlandse, industriële ondernemingen fabriceren nauwelijks wapensystemen maar kunnen (dual use) onderdelen leveren. De Nederlandse industrie kan ook profiteren van de Duitse investeringen in infrastructuur. Die kunnen leiden tot een groeiende vraag naar bijvoorbeeld bouwmaterieel, kabels en elektronica.
Maar onzekerheid blijft troef dus voortdurend op de hoogte blijven? Volg Albert Jan Swart.
