Op de krappe technische arbeidsmarkt verliest het mbo-diploma zijn status als harde wervingseis. Meer dan de helft van de werkgevers (57%) kijkt eerder naar motivatie, vaardigheden en ervaring dan naar diploma’s. Dat blijkt uit de tweede editie van de TechBarometer van ROVC.
Skills boven diploma
Bovendien zegt 52 procent van de respondenten meer te hebben aan iemand die veilig een aantal handelingen kan uitvoeren dan aan iemand met een allround mbo-diploma.
De noodzaak om anders te kijken naar het vakmanschap van technici blijkt groot. Met ruim 70.000 openstaande technische vacatures staat niet alleen de arbeidsmarkt onder druk. Ook de voortgang van maatschappelijke opgaven zoals de energietransitie en de woningbouw lijden er onder.
Tegelijkertijd blijft veel potentieel talent onbenut. Zij-instromers, arbeidsmigranten en praktijkgeschoolden vallen vaak buiten de boot door onnodige instroomeisen. De TechBarometer bevestigt dat bijna één op de drie werkgevers (29%) de vacature-eisen hoger dan nodig vinden. Ze zouden volgens hen het technicitekort juist verder vergroten. Toch houdt 34 procent nog steeds vast aan het mbo-diploma als harde wervingseis.
Nieuwe normen
“Het is positief dat steeds meer bedrijven hun wervingspatronen heroverwegen,” zegt Waldo Linders, directeur Opleidingen & Trainingen bij ROVC. “Vakmanschap laat zich niet vangen in een diploma. Motivatie en leerbaarheid vinden wij veel betere graadmeters voor succes.” Linders noemt wel een belangrijke voorwaarde: het taakgericht organiseren van werk. “Het opknippen van functies in taken helpt. Je moet mensen dáár startbekwaam voor maken. Zo verlaag je de instroomdrempel op een verantwoordelijke manier.”
Ruim één op de drie bedrijven ziet dat deze aanpak werkt: 36 procent.
Technische praktijk
Dat een skillsgerichte aanpak loont, bewijst onder meer Plukon Food Group. Dit foodbedrijf investeert in de ontwikkeling van technici, ook die zonder klassiek mbo-diploma. Head of Learning Steffen Westra: “We kunnen alleen toekomstbestendig blijven door mensen een breed perspectief te bieden. Wij werken voortdurend aan het reskillen en upskillen.”
Die structurele focus op ontwikkeling vergroot niet alleen de instroom, ook de betrokkenheid en doorgroeimogelijkheden van mensen. Dat sluit aan bij wat technici belangrijk vinden: 70 procent wil zeggenschap over het eigen ontwikkelpad. Het begint dus met anders werven maar wie niet blijvend investeert in groei, loopt het risico talent definitief te verliezen.
Blijkbaar vinden het bedrijfsleven en de verschillende regeringen het ook niet interessant en te duur om jonge mensen een vak te laten leren. Iedereen spreekt er over en ze zijn het er allemaal over eens maar er gebeurt niets om jonge mensen op te leiden tot goede vakmensen. Dit speelt al jaren.