De arbeidsproductiviteit groeide in de laatste jaren minder sterk dan de decennia daarvoor, blijkt uit CBS-cijfers. De meer dan verdubbeling van de afgelopen 50 jaar vond vooral tussen 1974 en 2013 plaats, jaarlijks een gemiddelde toename van 1,5 procent. Sinds 2013 lag dat groeigemiddelde nog maar op 0,4 procent per jaar en nu in 2023 daalde arbeidsproductiviteit zelfs.
Arbeidsproductiviteit
De vertraging van de productiviteitsgroei speelt in de meeste bedrijfstakken. Dit blijkt uit een analyse van het CBS in het kader van het 125-jarig jubileum.
In 2023 daalde de arbeidsproductiviteit met ruim 1,3 procent ten opzichte van het jaar daarvoor. Deze een na grootste daling van de arbeidsproductiviteit in de afgelopen 50 jaar houdt alleen die van 2009 met 2,2 procent voor zich.
De productiviteit verhogen, kan door bijvoorbeeld beter opgeleid, meer ervaren mensen of meer machines in te zetten. Ook innovatie en technologie spelen een rol. Iets dat binnen de dienstverlening moeilijker te realiseren valt en laat die sector in onze economie nou de laatste 50 jaar het meeste in belang toe zijn genomen.
De groei van de Nederlandse arbeidsproductiviteit blijft achter bij het Europese gemiddelde. Vijf landen zagen een lagere groei of zelfs een krimp van de arbeidsproductiviteit. De overige EU-landen ondervonden een hogere groei van de arbeidsproductiviteit. In Ierland groeide de arbeidsproductiviteit het sterkst, met gemiddeld vijf procent per jaar. In Luxemburg kromp de arbeidsproductiviteit met gemiddeld 0,4 procent per jaar.
Bedrijfstakken
De afnemende groei van de arbeidsproductiviteit vond plaats in bijna alle bedrijfstakken. In de delfstoffenwinning sloeg de groei van de arbeidsproductiviteit om in een krimp. Dit komt door het afbouwen van de gaswinning in Groningen. In het decennium na 2014 daalde de arbeidsproductiviteit binnen deze bedrijfstak gemiddeld met bijna 16 procent per jaar. Dit in tegenstelling tot gemiddeld 0,7 procent groei in de periode tot 2014. Binnen de overheid en zorgorganisaties daalde de arbeidsproductiviteit ook na 2014.
Maar ook de landbouw, de financiële dienstverlening en de industrie vertoonden een minder sterke groei van de arbeidsproductiviteit.
Gewerkte uren
De economie groeit door meer gewerkte uren of door meer toegevoegde waarde te creëren per gewerkt uur. De economische groei van de afgelopen tien jaar kwam met name door een toename van de gewerkte uren.
In de tien jaar voor 2014 groeide het aantal gewerkte uren veel minder sterk door de financiële crisis, waardoor de werkloosheid opliep. Vanaf 2014 neemt de groei van de gewerkte uren weer toe en overstijgt deze groei de periode tussen 1984 en 2004.
