Na een film met daarin het verpoppen van de rups tot vlinder benadrukte CEO Peter Selders van Endress+Hauser bij de deelnemers van het Global Forum 2026 in het Zwitserse Basel half april hoe waardevol transformatie altijd is. “Bovendien is het geen optie meer maar een must.”
Selders ziet aanzienlijke zakelijke kansen in de duurzame transformatie van de procesindustrie. Endress+Hauser streeft ernaar om in 2050 in de gehele waardeketen klimaatneutraal te zijn. Tegelijkertijd ziet het bedrijf een groot potentieel om klanten te ondersteunen op hun weg naar duurzaamheid. Voor dit dubbele hefboomeffect ontving Endress+Hauser de Duitse Duurzaamheidsprijs 2025 in de categorie meet- en regeltechniek.
“Duurzaamheid vormt de richting en samenwerking maakt het mogelijk.”
Maar hij erkent ook dat de arbeidsmarkt een bottle neck vormt. “AI kan daarin ontlasten maar dan moeten technologie en mensen elkaar vinden en dat vergt nieuwe skills en nieuwe rollen.”
Sustainability 2.0
Goutam Challagalla, IMD Business School duidde vervolgens zijn begrip Sustainability 2.0: the next evolution. Want het gaat niet alleen maar om doing well by doing good, weet hij.
Hij ziet drie patronen waar hij steeds een voorbeeld bij noemt.
- Unilever: begon ambitieus en moet nu hun strategie heroverwegen.
- McKinsey: het draait om de business case.
- Wetenschappelijke onderbouwing: ideologie dat als wij goed doen de klant wel betaalt.
Maar zo simpel ligt het niet. Goutam ziet vooral mensen met passie die de wereld willen veranderen. “Denk aan Tony Chocolonely. Geen eerste behoefte maar wel een gamechanger van I4I in I4others, de groenen. Hij onderscheidt ‘blauwe’ mensen die de kosten altijd op iemand anders willen verhalen (zijn dochter😉) en grijze mensen die nog helemaal niet duurzaam denken. Juist door die laatste groep over te halen, zo’n 90 procent van het totaal kun je nog winst behalen. Want slechts tien procent floreert nu al bij duurzaamheid, de resonators. Overigens voorziet hij dat met duurzaamheid klantvoordeel creëren, binnen 20 jaar de normale manier van zaken doen is.”
“Goede bedoelingen op het gebied van duurzaamheid leiden vaak tot een zwakke strategie en verspilde investeringen. Leiders zouden duurzaamheid juist moeten zien als een manier om innovatie te creëren en daadwerkelijk klantwaarde te genereren. Bijvoorbeeld door inefficiënties te verminderen en betaalbare producten te ontwikkelen.”
Hij beveelt aan: “Denk niet langer vanuit je eigen product maar vanuit het volledige gebruiksproces van de klant.
Duurzaamheid als integraal onderdeel van innovatie, klantwaarde en bedrijfsstrategie.
Productpresentatie
Op de tweede dag van het Global Forum ging het bedrijf traditiegetrouw dieper in op producten en de bijbehorende praktijktoepassingen. Zoals op het centrale plein waar ook partners hun kunnen tonen.
In de fermentatietank zitten sensoren voor viscositeit, dichtheid, temperatuur en druk. De dichtheid komt van pas bij de wort in het bierproces en temperatuur is belangrijk bij bijvoorbeeld het pasteuriseren van melk. Daar wil je geen bacterievorming en stel je de temperatuur in waar op je het proces even wilt vasthouden om de melk daarna te koelen.
Waterstof en ultrasoon meten verhouden zich slecht, legt Aldert Schollaardt, Marketing Manager bij Endress+Hauser Nederland uit. “Dat ligt aan de lage dichtheid. Dus daar zet je dan coriolismeters voor in met kleine diameters. En deze hier op de beurs DIN 400 koolstofstaal is dan ook een unicum.
Marktpenetratie AI
Meer dan 80 procent van de bedrijven in Duitsland beschouwt kunstmatige intelligentie als een heel relevante en uiterst belangrijke opkomende technologie. Dat blijkt uit het nieuwste onderzoek naar AI van de Duitse digitale vereniging Bitkom. Het onderzoek wijst ook op een sterke toename in het gebruik van AI en een grote bereidheid om in de technologie te investeren. Maar bij nadere bestudering van de cijfers blijkt dat kunstmatige intelligentie nog geen deel uitmaakt van de kernactiviteiten. AI wordt zelden gebruikt in de productie of in onderzoek en ontwikkeling. Slechts ongeveer 20 procent van de door Bitkom ondervraagde bedrijven geeft aan AI op deze gebieden te gebruiken. Verder integreert slechts ongeveer 12 procent van de bedrijven de technologie in hun eigen producten en diensten.
Emily Hoon, Global Industry Manager Water, Afvalwater & Afval bij Endress+Hauser, vertelt dat haar team dit AI-rijpheidsniveau ook tegenkwam tijdens de eerste gesprekken met klanten in Frankrijk waarin AI voor het eerst als mogelijke oplossing ter sprake kwam. Op basis van deze eerste verzoeken gingen zij en haar team op zoek naar geschikte oplossingen voor exploitanten in de water- en afvalwatersector.
Afvalwatercase
Het bedrijf levert al jaren automatiserings- en meetapparatuur aan exploitanten van AWZI’s voor het optimaliseren van processen zoals slibontwatering, fosfaatprecipitatie en beluchting. De instrumenten analyseren parameters als het gehalte aan nutriënten, debieten, methaangehalte en gehalte aan vaste stoffen. De ammonium- en nitraatsensoren van het bedrijf leveren analysegegevens voor energie-geoptimaliseerde beluchting in beluchtingsbekkens. Een erg energie-intensieve activiteit. In combinatie met pH-, opgeloste zuurstof-, totaal zwevende deeltjes- en ORP- en fosfaatanalysatoren zorgen ze voor naleving van de regelgeving en optimaliseren ze de bedrijfskosten.
Klant Purecontrol analyseert de bedrijfsprocessen van de installatie en voert de analysegegevens in zijn eigen AI-oplossing, PurePilot genaamd. De analyse omvat zowel de interne status- en verbruiksgegevens en metingen van de installatie als procesrelevante externe gegevens, zoals energiekosten. Op basis van deze informatie zoekt de AI-oplossing naar de beste regelstrategieën om de werking van de installatie te optimaliseren en het energieverbruik en de CO₂-voetafdruk te verminderen. De resulterende strategie is gebaseerd op continu leren en wordt in realtime geïmplementeerd in de programmeerbare logische controller (PLC), waardoor de procesefficiëntie voortdurend wordt verbeterd.
Hoewel de door Purecontrol ontwikkelde oplossing in brede zin kan worden aangemerkt als kunstmatige intelligentie, mag deze niet worden verward met de generatieve taalmodellen die de laatste tijd zo succesvol zijn geweest. Het Purecontrol-systeem heeft meer gemeen met al lang bestaande technologieën zoals machine learning, geavanceerde procesbesturing en digital twinning dan met op regels gebaseerde expertsystemen of grote taalmodellen. De oplossing van het gerenommeerde Franse bedrijf met meer dan 600 klanten in Europa combineert soft sensing, voorspellende modellering en eautomatiseerde besturing. Het modelleert en schat fysiek meetbare procesvariabelen op basis van andere realtime procesgegevens. PurePilot maakt de volledige meetapparatuur van de fabriek niet overbodig. In plaats daarvan gebruikt het bestaande sensorhardware en procesgegevens om de systeemtoestand computationeel af te leiden. Als een operator bijvoorbeeld geen ammoniumsensor heeft, kan het algoritme zich aanpassen door de gegevens te virtualiseren aan de hand van andere parameters, zoals opgeloste zuurstof en debiet.
Een analyse van de beluchtingskosten bij vijf gemeentelijke beleggingsinstallaties die zijn uitgerust met ammonium (NH₄)-sensoren, liet duidelijke dalingen zien. Het gebruik van PurePilot zonder online NH₄-sensoren leidde tot een gemiddelde kostenbesparing van meer dan 17 procent ten opzichte van de uitgangssituatie (installatieregeling zonder PurePilot en zonder online NH₄-metingen). Een NH₄-sensor in het systeem maakt de regeling nog nauwkeuriger. Dat resulteert in een extra gemiddelde reductie van 1,6 procent ten opzichte van PurePilot zonder NH₄-gegevens. In alle gevallen voldeden de installaties aan de regelgeving voor stikstofbehandeling.
Netilion
De besparingen kunnen nog verder worden vergroot als verschillende onderdelen van de installaties en machines kunnen worden vergeleken en geoptimaliseerd via een digitaal platform zoals Netilion. Endress+Hauser Digital Solutions en Purecontrol werken momenteel samen aan concrete vervolgstappen in hun samenwerking. “Onze ambitie is heel duidelijk: betrouwbare veldgegevens omzetten in bruikbare informatie die de werking van kritieke waterinfrastructuur verbetert. Door geavanceerde analyses, intelligente optimalisatie en diepgaande procesexpertise te combineren samen met partners zoals Purecontrol bouwen we schaalbare, digitale oplossingen die meetbare waarde opleveren. Van energie-efficiëntie tot operationele veerkracht”, vat Kevin Rueff, hoofd Productmanagement bij Endress+Hauser Digital Solutions, samen.
Op het beursplein demonstreerden verschillende medewerkers hoe veel verder Netilion inmiddels al is uitgekristalliseerd.
Ethernet-APL
Gerd Niedermayer, expert in digitale oplossingen bij BASF’s plant engineering unit vertelde over het gebruik van Ethernet-APL bij het grootste investeringsproject van het bedrijf in het Chinese Zhanjiang. “Het is geenszins een upgrade van Fieldbus maar geeft nog meer standaardisatie zoals Namur vereist. En upload kan eenvoudig zonder ter plekke te gaan.”
De nieuwe communicatietechnologie is speciaal ontwikkeld voor de eisen van de procesindustrie. APL staat voor ‘Advanced Physical Layer’, een uitgebreide, fysieke Ethernet-communicatielaag die robuuste en intrinsiek veilige gegevensoverdracht via een enkele tweedraads kabel mogelijk maakt. Dezelfde kabel levert ook stroom voor de aangesloten veldinstrumenten. De technologie maakt zo end-to-end digitale communicatie mogelijk, zelfs in explosiegevaarlijke omgevingen, tot aan de sensoren en actuatoren op veldniveau.
Er zijn hoge verwachtingen van Ethernet-APL, waarbij gebruikers zoals BASF naadloze toegang willen tot gegevens van intelligente veldinstrumenten voor doeleinden als het optimaliseren van onderhoudsstrategieën, verbeterde efficiëntie en preventief assetmanagement. De reden dat zij voor deze nieuwe technologie kiezen, is dat conventionele procescommunicatieoplossingen geen of slechts beperkte toegang bieden tot bruikbare gegevens van het vereiste type.
De feedback uit Zhanjiang over deze nieuwe technologie is positief. “Mijn collega’s daar vertellen me dat het parametreren via assetmanagementsystemen eenvoudiger is. Ethernet-APL maakt tot nu toe zijn belofte waar. We realiseren significante kostenbesparingen in hardware maar zeker ook in engineering en commisioning.”
Ethernet-APL ondersteunt kabellengtes tot 1.000 meter. Bovendien is het met een overdrachtssnelheid van 10 Mbit/s ongeveer 10.000 keer sneller dan HART en 300 keer sneller dan klassieke veldbussen. Daardoor maakt het snelle, end-to-end toegang tot grote hoeveelheden instrumentgegevens in realtime mogelijk.
Voor BASF vormt Ethernet-APL een essentiële bouwsteen voor de digitale transformatie. ‘De samenwerking met partners zoals Endress+Hauser laat zien dat het gezamenlijk ontwikkelen van standaarden de sleutel tot succes is.’
