De oorlog in het Midden-Oosten leidt tot een nieuwe golf van inflatie. ‘Zo blijkt uit de eerste Nevi Inkoopmanagersindex voor de Nederlandse industrie sinds het begin van de oorlog.’ Albert Jan Swart, ABN Amro dook weer even in de vergelijkingen.
Hoogste inflatie sinds 2022
Zowel de inkoop- als de afzetprijzen stijgen in het hoogste tempo in meer dan drie jaar.
En dan te bedenken daty in de Nevi Inkoopmanagersindex van maandag 2 maart de gevolgen van de toen net uitgebroken oorlog nog stonden. Deze Nevi-enquête, onder circa 350 inkoopmanagers, vond plaats tussen 12 en met 23 maart. De uitkomsten maken duidelijk dat de Nederlandse industrie nu al kampt met de hoogste inflatie sinds eind 2022. De prijzen van metalen, kunststoffen, energie, brandstof en transport stijgen snel, en veel ondernemingen berekenen deze kosten door in hun verkoopprijzen.
Sterke ontregeling toeleveringsketens
Swart ziet ook een duidelijke ontregeling van toeleveringsketens in de levertijden. Die namen in maart ook toe met het hoogste tempo sinds de zomer van 2022. Destijds lag het aan de Russische beschietingen van de staalindustrie in Oekraïne. Samen met een sterke krimp van de Europese energie-intensieve industrie, die kunststoffen als polyethyleen en andere halffabricaten produceert.
Momenteel melden inkopers vooral vertraging van goederen uit Azië. Dat ligt dan waarschijnlijk aan de ontregeling van de containervaart. Maar het stilvallen van de energie-intensieve industrie door een tekort aan olie en olieproducten kan ook een rol spelen. Prijzen van kunststoffen stijgen al sinds het begin van de oorlog snel. Mede door het stilvallen van de export van kunststoffen uit landen in het Midden-Oosten, die deze normaliter veel exporteren. Door een tekort aan nafta uit het Midden-Oosten zijn petrochemische fabrieken in Azië stilgevallen, wat de schaarste aan kunststoffen verergert.
Sommige Nederlandse ondernemingen profiteren van de ontregeling van toeleveringsketens. Inkopers uit andere landen kloppen nu bij Nederlandse leveranciers aan om de nodige producten te kunnen kopen. Nevi-respondenten rapporteren hogere orders uit onder meer Thailand, Singapore, China en Australië.
Verdere groei bedrijvigheid
De oorlog brengt het optimisme over groei in 2026 aan het wankelen, aldus Swart. Toch steeg de Nevi Inkoopmanagersindex in maart van 50,8 naar 52,0. De groei van de productie trok aan en het aantal nieuwe orders steeg weer, na een nipte daling in februari. Vermoedelijk stijgt ook de vraag uit Duitsland, de belangrijkste exportmarkt voor de Nederlandse industrie. Na vier jaar malaise door de oorlog in Oekraïne groeit de productie van de Duitse industrie weer, mede dankzij de groeiende defensie-industrie.
Ondanks de groei van de productie en de stijging van de Nevi Inkoopmanagersindex blijven de vooruitzichten voor de Nederlandse industrie onzeker. Veel zal afhangen van de duur van de ontregeling van de olie- en gasmarkt. Zelfs bij een snelle wapenstilstand valt niet te voorspellen of de productie van olie en gas op korte termijn weer normaal functioneert. Even afwacht hoe de energie-infrastructuur zoals olieterminals, LNG-terminals en pijpleidingen erbij staat. Vooralsnog verwacht ABN AMRO dat de ernstige verstoringen van de energievoorziening aanhouden tot eind mei. In dat geval kunnen de gevolgen voor de economische groei beperkt blijven. In een negatief scenario gaat de economie harder onderuit met grotere gevolgen voor investeringen. En belemmeringen voor de machine-industrie in ons land.
