Als we dan iedereen aan de AI willen krijgen (zie PompNL nr. 2 en 3 van 2025), moeten we er zelf ook aan geloven. Dus vroegen we ChatGPT naar de 15 belangrijkste vragen die een pompmonteur in de procesindustrie stelt bij het selecteren, installeren of onderhouden van een Atex-pomp (explosieveilige pomp). En dan ook nog maar de 15 vragen die de professionele pompmonteur in de procesindustrie juist níét stelt bij een Atex-pomp.
Pompmonteur in Atex-gebied
Volgens vriend Chat richt de monteur zich op veiligheid, compatibiliteit, regelgeving en werking binnen een explosiegevaarlijke omgeving. Daarvoor stelt hij algemene, technische vragen zoals wat is de aard van de te verpompen vloeistof? Denk aan chemische samenstelling, viscositeit, temperatuur, corrosiviteit. Maar ook vraagt hij naar het vereiste debiet en de opvoerhoogte maar ook naar de maximale bedrijfsdruk van het systeem en of de gebruiker hem continu of intermitterend inzet. Ik ga de antwoorden niet verklappen maar raad je aan het zelf te proberen.
Installatie en onderhoud
Ook over installatie en aansluiting en daarna onderhoud en inspectie geeft ChatGPT een mening. Voor installatie en aansluiting vraagt de monteur naar het type aandrijving van de pomp (elektrisch, pneumatisch, hydraulisch). Maar ook hoe aarding en potentiaalvereffening in elkaar zitten. Hij wil ook graag weten of er trillingen of andere externe invloeden zijn. Daarnaast speelt de kabelinvoer en -afdichting een belangrijke rol in de explosiegevaarlijke zone?
Voor onderhoud en inspectie vraagt hij naar het interval daarvan bij de betreffende pomp en naar de Atex-vereisten voor reserveonderdelen en smeermiddelen. Hij stipt ook nog even het belang van training voor het personeel bij het werken met Atex-installaties.
Vijftien overbodige vragen
ChatGPT zei over de vijftien niet te stellen vragen: Goede vraag! Hij begint namelijk altijd met een compliment. Niet persoonlijk maar wel heel aardig, toch.
Net zo belangrijk als wat een pompmonteur wel vraagt, vindt ChatGPT wat hij of zij niet vraagt. Dit noemt hij: ‘irrelevante, overbodige of zelfs risicovolle informatie in een Atex-context.’
Denk bij te algemene of irrelevante vragen aan ‘Maakt het uit in welke richting de pomp draait?’ ChatGPT wijst op het gebrek aan kennis dat uit zo’n vraag blijkt.
En de open deur: ‘Kan ik gewoon een standaardpomp gebruiken in de Atex-zone?’ Uhhhhhh. Of de vraag of het erg is als de pomp een beetje lekt?’ En een echt Nederlandse vraagt: ‘Wat is de goedkoopste pomp die we kunnen vinden? Bij Atex noemt hij prijs ondergeschikt aan veiligheid en certificering. Zelf iets aanpassen aan de pompbehuizing is dus ook uit den boze. Immers dan vervalt de Atex-certificering en moet er gehercertificeerd. Zo is testen zonder toestemming in een Atex-zone ook gevaarlijk én verboden.
Risico’s
De risicobeoordeling en zone-indeling bepaalt de HSE-manager of engineering. Maar het gevaar loert in onveilige aannames of onjuiste veronderstellingen. Van ‘Er komt toch nooit echt gas vrij’ tot aan ‘Die vonkvorming lossen we later wel op.’
In Atex-omgevingen geldt dat alleen goedgekeurde typen met juiste certificatie gebruikt mogen worden. En bij een tweedehands moeten herkeuring en certificering aanwezig zijn. En natuurlijk vereisen Atex-installaties het strikt naleven van voorschriften en documentatie. En wil je het echt van een expert horen, lees dan PompNL nr. 3 2025, pagina 31, 32 en 33.
