Het aantal kabel- en leidingprojecten groeit met de stijgende vraag rondom de energietransitie. Dat merken ze ook bij Heijmans Infra Energie waar Wesley van Heeswijk als Projectleider Boortechnieken zich bezighoudt met het horizontaal gestuurd boren en het daarbij behorende materieel waaronder de pompen. Voor vaste leverancier Gorman-Rupp testten ze inmiddels ook al de nieuwe PAV-lijn.
Griduitbreiding
U hoorde vast al over de gridproblemen en ook bijvoorbeeld over Gasunie dat zijn net geschikt wil maken voor waterstof. Allemaal uitdagingen die vragen om uitbreiding of aanpassing van het ondergrondse leidingennet. Wesley: “De groei zit er in. Bovendien moet het natuurlijk allemaal zo snel mogelijk. Dus werken alle partijen van Tennet, Liander tot aan Vitens samen en sluiten ze langdurige raamcontracten om snel te kunnen opschalen, productie vast te kunnen leggen en continuïteit te waarborgen.”
Het boorproces
Het horizontaal gestuurd boren gebeurt bij obstakels als wegen en watergangen. Wesley: “Eigenlijk bij alles wat gekruist moet worden. Bij het maken van een gestuurde boring wordt met water en bentoniet boorspoeling aangemaakt. Deze boorspoeling neemt tijdens het gehele boorproces de losgeboorde grond op en zorgt voor stabiliteit van de boortunnel.
Bij de in- en uittredegaten waartussen de boring wordt gerealiseerd pompen we dat op om te kunnen recyclen. Daarna kan de boorspoeling weer gebruikt worden door deze via de mixer en hogedrukpomp weer het boorproces in te brengen. Bij grote afstanden zetten we daarvoor een boosterpomp in die de boorspoeling via een retourleiding terugpompt om te kunnen hergebruiken. Dat verhoogt de efficiëntie en de duurzaamheid doordat we het transport van boorspoeling met vacuümtrucks op diesel vermijden.”
Maar de boorspoeling met daarin losgeboorde grond uit de tunnel geeft veel slijtage.
“Zo ligt het soortelijk gewicht al veel hoger dan de 1000 kilo/m3 van water. Vandaar dat wij hoge eisen stellen aan de pompen die we voor het boren gebruiken. En hoewel we bij dieselaangedreven pompen vooral stage5 inzetten, gaan we liever elektrisch. Maar dat kan niet op elke locatie. Om per pomp een aggregaat te huren, is wel erg kostbaar namelijk. Pas bij meerdere pompen wordt dat aantrekkelijk. Want ja we willen zoveel mogelijk elektrificeren maar het moet wel praktisch blijven.”
Pompenbestand
Hoewel Heijmans ernaar streeft alle boormaterieelclusters zoveel mogelijk te voorzien van eigen, elektrische pompen, ontkomt het niet aan aanvulling op dat eigen assortiment.
Als het heel druk is, zet Heijmans nog wel eens dieselaangedreven pompen in. “Zoals bijvoorbeeld bij een blowout, als er te veel bentoniet meekomt, moet er een pomp worden bijgezet om het vanaf die locatie af te kunnen pompen”, legt Wesley uit.
Dan brengt redundantie uitkomst.
Hij vervolgt: “Ik denk dat we gemiddeld zo’n twee a drie pompen per week bij Gorman-Rupp inhuren. Dat vergroot onze flexibiliteit. We hebben te maken met zoveel variabelen dat we zelfs af en toe een redundant pomp hebben staan. Maar ook gebruiken we 4- en 6-duims om optimale pompcapaciteit in te kunnen zetten per klus. En zij kunnen de pompen voor bentoniet leveren die wij gewend zijn of willen hebben.”
Wesley noemt het vacuüm kunnen maken van het pomphuis heel belangrijk om alles schoon te houden. “Aan de huurpompen doen we uiteraard geen onderhoud zelf en onze eigen pompen worden onderhouden in onze eigen werkplaats in Rosmalen. Maar bij een verstopping willen we wel dat ze makkelijk toegankelijk zijn met deuren en luiken om dat probleem snel te kunnen verhelpen. Ook dat hebben de Gorman-Rupp-pompen. En naast dat hun monteurs vrij snel ter plaatse zijn bij echte storingen komen hun huurpompen ook goed nagekeken het werk op.”
Vorige zomer testte Heijmans een nieuwe pomp van Gorman-Rupp. Bij die PAV centrifugaalpomp verbeterde de fabrikant vooral de slijtagegevoeligheid. Wesley: “Daar werken we ook graag aan mee want als hij bevalt, zijn we er natuurlijk als eerste bij.”
Nieuwe heavy-duty-lijn
De pompen waar Wesley op doelt, zijn de PAV4-190 en de PAV6-420. Aan deze nieuwe serie Heavy Duty droogzelfaanzuigende Vortex centrifugaalpompen ging bij Gorman-Rupp ruim vijf jaar R&D en praktijktesten vooraf. Erwin Hobbelink, sales engineer bij de pompenfabrikant: “Deze serie pompen is speciaal ontworpen voor het zware werk. Niet alleen geschikt voor het hierboven genoemde bentoniet maar zeker ook voor het verpompen van rioolwater bij tijdelijke omleidingen. “
Alle basiseisen van een heavy duty pomp zijn op efficiënte wijze met elkaar verbonden om een probleemloos werkende pompset te genereren. Allereerst het snel en probleemloos aanzuigen. De Twin Port Air Water Seperator (TPAWS) zorgt ervoor dat de membraanvacuümpomp de lucht kan afvoeren en sluit wanneer de pomp volledig dynamisch werkt om te voorkomen dat er vloeistof in de vacuümpomp komt. Het hydraulisch ontwerp verlaagt slijtage en het pomphuisontwerp garandeert prestaties bij lage toerentallen, zelfs minder dan 1.500 TPM. De hele pomp is robuust, duurzaam en extra zwaar geconstrueerd om zijn zware taak aan te kunnen. Hij is bestand tegen droogdraaien en onderhoudsvriendelijk.
Er is een S-Line (stille) dieselaangedreven PAV die een moderne stage V dieselmotor heeft. Deze motoren zijn allemaal af-fabriek geschikt om te draaien op 100 procent HVO brandstof. Dat betekent een reductie van de CO2 belasting tot 89 procent. De eveneens verkrijgbare E-Line (elektrisch) is overigens net zo stil als zijn S-Line evenknie.
