“De grote opgaven en ruimtelijke vraagstukken waar Nederland voor staat, vragen samenwerking en verbinding van alle partijen”, ziet Alex Hekman. De business director Water bij Sweco en directeur van NL2120 deelt zijn zienswijze met de bezoekers van Aqua Nederland op de openingsdag.
Meerdere opgaven tegelijk
Hekman: “Er spelen meerdere opgaven tegelijk in het waterbeheer. Van de stijgende zeespiegel en wateroverlast tot aan het toenemende (drink)watertekort. Maar veel van deze vraagstukken staan niet op zichzelf maar raken ook aan biodiversiteit, het stikstofprobleem en de waterkwaliteit. Het is daarom verstandig die onderwerpen niet apart te bezien maar in te zetten op oplossingen voor het geheel. Door natuurlijke oplossingen te combineren met technische oplossingen resulteert dat uiteindelijk in robuustere systemen.”
NL2120
Bij het kennisprogramma NL2120 werken zo’n 50 partijen aan de opschaling van Nature-based solutions: wetenschappelijke organisaties, bedrijven, natuurorganisaties, onderwijsinstellingen en overheden. Hekman: “Als al deze partijen hun kennis, ervaring en innovatiekracht bundelen, kunnen we de inzet van natuurlijke oplossingen opschalen en Nederland koploper op dit gebied maken. Maar een strak gereguleerde sector als die van water gaat niet over een nacht ijs. Ze willen bijvoorbeeld garanties dat natuurlijke oplossingen echt veilig zijn. Soms hebben nature-based solutions ook een heel ander karakter. Ze vragen meer ruimte of de baten ontstaan pas op langere termijn. Dat vereist meer ruimte om buiten de gangbare planhorizon te denken.”
Alle partijen aan zet
NL2120 wordt gefinancierd door het Nationaal Groeifonds en verenigt partijen met verschillende invalshoeken. Hekman: “Want waar het nodig is dat overheden in hun beleidskader mogelijkheden creëren voor nature-based oplossingen, ligt bij het bedrijfsleven een taak om natuurlijke oplossingen in hun portfolio en hun aanbiedingen te verwerken. Denk aan baggeraars en ingenieursbureaus. En opleidingen die de volgende generatie ingenieurs opleiden, kunnen kijken hoe zij deze kennis opnemen in de curricula. Kennisinstellingen beschikken natuurlijk over een zee aan informatie die we breder toepasbaar kunnen maken.”
Hij vindt kortom alle partijen aan zet.
Samenwerking en verbinding
Want er liggen allerlei barrières die geslecht moeten worden. Dat vereist onderzoek, innovaties en kennis om gebiedsontwikkeling en overheden te ondersteunen. Hekman: “Onbekend maakt nou eenmaal onbemind. We denken steeds in bepaalde typen oplossingen. Bij wateroverlast en waterbeschermingsprogramma’s gaat de eerste gedachte uit naar dammen en dijken, staal en beton. Nature-based oplossingen zijn nog lang niet de standaard. Daar moeten we nu extra energie in stoppen.”
Om de samenwerking en verbinding nog een extra boost te geven, komt er na de zomer een voucher-regeling. Bedrijven, gemeenten en gebiedsontwikkelaars kunnen daarmee een ondersteuningsverzoek indienen.
Nature-based
Hekman vervolgt: “Waar we de laatste 150 jaar, eigenlijk specifiek sinds de jaren 60 de focus vooral hadden op de afvoer van water, komen we door de stijgende droogteschade daar op terug. Landbouw leidt schade en het meer en meer aanspreken van grondwatervoorraden geeft schade aan de natuur maar ook aan funderingen. Voor het droge jaar 2018 bedroeg de economische schade circa twee miljard euro. Om de sponswerking van de bodem te herstellen, moeten we anders omgaan met water. Alles wat we in het voorjaar kunnen vasthouden, levert een buffer voor de zomer.”
En naar Hekmans overtuiging gaan hier nature-based solutions en techniek hand in hand.
“Aansluiten bij de natuurlijke werking van het systeem helpt bij klimaatverandering. Waar techniek ingrijpt op het natuurlijke systeem, werken krachten elkaar tegen. Maar samenwerken met natuurlijke processen leidt op de lange termijn tot een robuuster en klimaatbestendiger systeem.”
Meer weten over hoe te helpen dat vliegwiel in gang te zetten? Op 17 maart 2026 om 10.00 uur kun je Alex Hekman horen op Next Level van Evenementenhal Gorinchem tijdens de opening van Aqua Nederland.
