In 2021 kreeg Utexbel tegenwind van buren én de milieubeweging rond het verder in stand houden van zijn bedrijf in het Belgische Ronse. Aanleiding vormde de PFAS-ontdekking in en rond de fabriek. Ondanks dat kreeg Utexbel onlangs van de Raad voor Vergunningsbetwistingen het recht om verder te produceren tot in 2027. Onder juridische druk van de buurt en negatief adviserende instanties kreeg het bedrijf wel steeds strengere voorwaarden aan zijn vergunning.
Climaxi
Filip De Bodt van een van de bezwaarmakers Climaxi: “Wij zorgden voor een verminderde PFAS-uitstoot tot de rapportagenorm van 20 ng/liter. Utexbel probeerde daar onder uit te komen door voortdurend nieuwe vergunningen en bijstellingen of uitstel aan te vragen. De overheid ging steeds overstag en stond het toe.”
Climaxi toonde met eigen bloedonderzoeken aan dat een deel van de mensen in de omgeving van de fabriek veel te hoge waarden had.
Maar ondank de investeringen in bijvoorbeeld een indamper die de uitstoot moet condenseren om te kunnen afvoeren, verloor Climaxi het vertrouwen dat het goed komt. Het stelde al een verhuizing voor maar Utexbel geeft aan dat niet te kunnen betalen.
PFAS-strijd
Dus ging Climaxi in beroep in beroep tegen de basisvergunning. ‘Volgens ons heeft het bedrijf onvoldoende rechtsgrond om ter plaatse te produceren én dreigt het hiermee de Europese doelstellingen, die een achteruitgang van de waterkwaliteit (Kaderrichtlijn Water) verbiedt, onhaalbaar te maken.’
Maar de Raad voor Vergunningsbetwistingen oordeelt dat Climaxi niet tegen alle bijstellingen van de vergunning in beroep ging en daardoor zijn belang verliest in de procedure.
De Bodt reageert: “Politici verwijten ons tot in het Vlaams Parlement dat wij te veel procederen…volgens de rechter doen we dat dus te weinig. Maar sinds het permanent kunnen bijstellen van vergunningen ontbreekt het de gewone burger aan financiën en knowhow om alles te volgen. Onze milieuwetgeving is een doolhof aan het worden waarbij bedrijven via allerhande bijstellingen en veranderingen eeuwig kunnen blijven produceren omdat ze voortdurend veranderingen van hun vergunning aanvragen.”
Toch blijft hij vertrouwen houden in de rechtsgang. “Ooit komt loontje wel om zijn boontje, men kan vervuilers niet eeuwig uitstel verlenen. Het proces dat het Openbaar Ministerie instelde tegen bedrijf en directie voor een waslijst van investeringen neemt door deze uitspraken in belang toe.”
Zo’n zelfde discussie speelt zich in Nederland af.
