Spotlight

Bereidt u zich maar vast voor: gas wordt schaars deze winter en dat gaat u merken. Een recessie? Albert Jan Swart, economisch analist bij ABNAmro denkt samen met zijn bankcollega’s dat het zo’n vaart in Nederland niet zal lopen.

 

Het verschiet

Op de eerste vrijdag van de maand schuift Swart regelmatig aan in het STEMmingscafé om aan de hand van onder andere de NEVI-cijfers de economie te duiden.

Om meteen maar even de pijnpunten te benoemen: een energiecrisis, inflatie, iets minder pijn in de supply chain maar nog steeds een schrijnend (technisch) arbeidstekort. Het goede nieuws: de wal keert het schip. Oftewel, een recessie of iets wat daarop lijkt, gaat oplossingen bieden.

 

Bullwhip-effect

Produceerden we in 2021 meer dan ooit, dat cijfer daalt langzaam maar zeker. Allereerst de lockdowns in China. Maar er bestaat een algehele groeivertraging. We schaffen minder aan. Vooral in de VS waar iedere consument cheques kreeg in corona om de economie weer aan te sleuren. Dus zitten veel retailers, maar misschien ook u met grote voorraden om te anticiperen op die toen nog grote vraag. En met de huidige rente valt financiering van nog meer voorraad wel heel duur uit. Swart omschrijft het als het Bullwhip-effect. Als de vraag stijgt, ontstaat er schaarste. Dus bestellen bedrijven alleen maar meer om niet te kort te komen. Eenmaal op voorraad blijkt die ineens weer te hoog.

Barre winter in het verschiet voor industrie

Hoge inflatie

Die fluctuerende goederenstroom en de energieprijzen drijven de inflatie op en doet de economische groei dalen. Naar verwachting komen we dit jaar in totaal uit op drie procent groei van de economie. Maar dat cijfer blijft in 2023 waarschijnlijk steken op 1,3 procent door de dalende koopkracht en de uitdagingen in de industrie. Alleen de machinebouw toont zich ongevoelig omdat zij een relatief klein bedrag aan materiaal besteden.

Sommige multinationals kondigden al bezuinigingen aan om hun winstmarges veilig te stellen. Dat soort maatregelen brengen waarschijnlijk wel lucht op de arbeidsmarkt. Die sowieso beweegt nu. Mensen durven weer van baan te veranderen.

 

Duitse industrie

Vooral de Duitse en Italiaanse industrie worden op dit moment getroffen door gasschaarste. Draaide Poetin sinds vorige zomer al langzaamaan de gaskraan dicht, Duitsland loopt nu echt tegen een uitdaging aan en neemt al maatregelen om de recessie af te wenden. Vooral de chemie lijkt als grootverbruiker het haasje. Hun producten kunnen in prijs niet meer met niet-Europese collega’s concurreren. Maar zoals al eens eerder aangestipt, staan ook waterleidingbedrijven in de top5 van energiegrootverbruikers. VEMW stelde al voor te tenderen. Bedrijven kunnen dan vrijwillig inschrijven om hun energieverbruik te verlagen tegen vergoeding.

 

Supply chain

Het optimisme van bedrijven daalde al na de inval in Oekraïne. De staalprijzen schoten inmiddels in een dip. Maar leveringsproblemen lijken af te nemen en containers komen weer volop beschikbaar. Aan de andere kant stijgen de scheepstarieven omdat we staal en (steeds meer) steenkool helemaal uit Australië moeten halen nu Rusland en Oekraïne wegvallen als leverancier. Daardoor zijn schepen langer onderweg. “Vandaar waarschijnlijk ook dat de Baltic Dry Index, normaal gesproken de graadmeter voor vertraging een afwijkend beeld geeft”, aldus Swart.

 

CO2-heffing en Pfas

Overigens tekenen zich nog twee donkere wolken boven bedrijvig Nederland af. Er komt een nieuwe ronde CO2-heffing. En het toenemend aantal steenkolencentrales in gebruik vraagt ook om meer certificaten. Even afwachten hoe dat afloopt dus.

Intussen kijkt de (wegen)bouw aan tegen uitgestelde projecten. Wet- en regelgeving rondom Pfas staan continuïteit in de weg.